Υ/Φ ΚΑΣΤΑΛΙΑ

Οι υδροφόρες κλάσης ADDA ναυπηγήθηκαν για λογαριασμό της Ιταλικής Regia Marina και χρησιμοποιήθηκαν για τον ανεφοδιασμό νερού των Δωδεκανήσων. Με την παράδοση της Ιταλικής φρουράς στις 16 Νοεμβρίου του 1943 επήλθαν στην κατοχή του Ελληνικού Βασιλικού Ναυτικού και εν συνεχεία πωλήθηκαν σε ιδιώτες. Στη μεταπολεμική περίοδο που τα νησιά δεν διέθεταν εργοστάσια αφαλάτωσης, ούτε σύγχρονα δίκτυα ύδρευσης, η επιβίωσή τους βασιζόταν αποκλειστικά στα πλοία-υδροφόρες.
Ο Θ.Μπακόπουλος ήταν ο μοναδικός ιδιώτης με τον κατάλληλο στόλο για να φέρει εις πέρας αυτό το έργο και κυριάρχησε μεταπολεμικά στη θαλάσσια μεταφορά νερού στην Ελλάδα. Αποκαλούνταν «ζάπλουτος νερουλάς» καθώς κατείχε το απόλυτο μονοπώλιο στην υδροδότηση των άνυδρων νησιών του Αιγαίου.
Η υδροφόρα Κασταλία ναυπηγήθηκε το 1913 στο ναυπηγείο Riva Tigoso. Το ναυπηγείο ιδρύθηκε την 1η Αυγούστου 1897 από τον Erasmo Piaggio και συστάθηκε το 1898 από την Società Esercizio Bacini, στα προάστια της Genoa και ήταν ένα από τα μεγαλύτερα και πιο ιστορικά ναυπηγία της Ιταλίας.
Η Κασταλία υπήρξε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά πλοία μεταφοράς νερού στην ιστορία της ελληνικής ναυτιλίας, στενά συνδεδεμένο με την εποχή που τα νησιά του Αιγαίου βασίζονταν αποκλειστικά στον ιδιωτικό στόλο του Θ. Μπακόπουλου (και μετέπειτα του Χρίστου Ηλιακίδη) για να επιβιώσουν από τη λειψυδρία. Το εσωτερικό του κύτους ήταν διαμορφωμένο σε μεγάλες στεγανές δεξαμενές, ειδικά σχεδιασμένες για τη διατήρηση της ποιότητας και τη μεταφορά πόσιμου νερού σε μεγάλες ποσότητες. Διέθετε αυτόνομο μηχανοκίνητο σύστημα αντλιών για τη γρήγορη εκκένωση του νερού στις χερσαίες δεξαμενές των νησιών, χωρίς να απαιτείται εξωτερική υποστήριξη από τα λιμάνια. Το πλοίο αγκυροβολημένο, λόγω κακής συντήρισης και σφοδρών καιρικών συνθηκών, αναποδογύρισε και βυθίστηκε στις 13.11.1992 στη θέση Βλαστός Καλάμου, ΝΑ του Ωρωπού, στο Νότιο Ευβοϊκό, σε βάθος που κυμαίνεται από τα -10μ έως τα -24μ.

Το Αδελφό Πλοίο

Η Κασταλία διέθετε ένα δίδυμο (αδελφό) πλοίο, τη Στυμφαλία, η οποία είχε επίσης ναυπηγηθεί για τον ίδιο σκοπό (τη μεταφορά νερού). Η Στυμφαλία είχε την δική της ξεχωριστή μοίρα, καθώς βυθίστηκε στην περιοχή του Αλεποχωρίου στον Κορινθιακό Κόλπο. Τα ονόματα και των δύο πλοίων ήταν εμπνευσμένα από γνωστές αρχαιοελληνικές πηγές και λίμνες νερού,την Κασταλία Πηγή των Δελφών και τη Στυμφαλία λίμνη, υπογραμμίζοντας τον ρόλο τους ως τροφοδότες νερού.

Γενικά Ναυπηγικά Χαρακτηριστικά:

 Τύπος Σκάφους: Πλοίο Μεταφοράς Νερού (Υδροφόρα / Navi Cisterna).
 Κλάση / Σχεδιασμός: Κλάση “ADDA”.
 Υλικό Κατασκευής: Χάλυβας.
 Διαστάσεις: 32.15×5.95×2.45 (m).
 Χωρητικότητα / Εκτόπισμα (Έμφορτο): Περίπου 400 τόνοι.
 Καθαρό Τονάζ (GRT): 281 τόνοι
 Μηχανή: 1 x 3-cyl. triple expansion engine, single shaft, 1 screw
 Ιπποδύναμη: 170 bhp
 Μέγιστη ταχύτητα: 8.5 knots

Κατάδυση

Η υδροφόρα Κασταλία βρίσκεται βυθισμένη ανάποδα σε αμμώδη βυθό, σε μέγιστο βάθος 24μ και ελάχιστο 10μ . Από το ναυάγιο απουσιάζει η προπέλα. Η διάταξή του είναι βόρεια όπου είναι και το βαθύτερο σημείο του. Παρόλο που το ναυάγιο έχει βυθιστεί ανάποδα, ο δύτης μπορεί να διεισδύσει σε κάποια εσωτερικά σημεία του πλοίου. Το ναυάγιο απέχει από την ακτή περίπου 80μ και παραμένει καθαρό από αλιευτικά εργαλεία.

Πηγές:

Χρήστος Ε. Ντούνης: Τα ναυάγια στις Ελληνικές Θάλασσες 1951-2000
www.anb-online.it/?p=4655
Λιμεναρχείο Χαλκίδας